การออกแบบศิลปกรรม

การออกแบบศิลปกรรมนับเป็นวิทยาการที่ต้องอาศัยทั้งศาสตร์และศิลป์ที่มีพัฒนาการอันยาวนาน ผลงานการออกแบบต่าง ๆ ถูกมนุษย์ศึกษาค้นคว้าและสร้างสรรค์ขึ้นเพื่อตอบสนองความต้องการในการดำรงชีวิตอย่างไม่มีที่สิ้นสุด   และนับวันจะทวีขึ้นไปเรื่อย ๆ  โดยลำดับ  ดังจะเห็นได้จากผลงานออกแบบนานาชนิดที่อยู่รอบตัวเรา  ซึ่งแต่ละชนิดจะมีคุณสมบัติเฉพาะที่แตกต่างกัน ตอบสนองความต้องการที่แตกต่างกัน ใช้วัสดุและเทคนิควิธีการที่แตกต่างกัน  ตลอดจนความคิดความเชื่อและปรัชญาในการสร้างสรรค์ก็แตกต่างกันอีกด้วย  ดังนั้นการศึกษาวิเคราะห์ผลงานการออกแบบอันหลากหลายของมนุษย์จึงมีความสำคัญยิ่งต่อวงการศึกษาและนักการศึกษาทางด้านการออกแบบ  ที่ได้พยายามศึกษาทำความเข้าใจเกี่ยวกับความหมายของการออกแบบ  พยายามแบ่งประเภทหรือชนิดของการออกแบบ  (Type of design)  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดระบบระเบียบที่ง่ายและสะดวกต่อการศึกษา อันจะนำไปสู่การพัฒนาทางวิทยาการด้านการออกแบบสำหรับบุคลากรด้านการออกแบบให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

แนวคิดในการแบ่งประเภทของการออกแบบ

Image via Wikipedia

ตราบใดที่มนุษย์ยังมีความคิดและรู้จักสร้างสรรค์การออกแบบ  เพื่อตอบสนองความต้องการในการดำรงชีวิต  ตราบนั้นประเภทของการออกแบบก็จะมีเพิ่มขึ้น  จึงเป็นการยากที่จะบ่งชัดลงไปได้แน่นอนว่า  การออกแบบมีกี่ชนิด   เพราะการจะกำหนดให้มีกี่ชนิดนั้นขึ้นอยู่กับแนวคิด  หลักการ  วิธีการ  เหตุผลหรือวัตถุประสงค์ของผู้แบ่งเป็นสำคัญ  ดังนั้นแนวคิดในการแบ่งประเภทของการออกแบบจึงถูกกำหนดขึ้นตามความคิดความเชื่อที่แตกต่างกันซึ่งอาจแบ่งได้ดังนี้  คือ

1.     การแบ่งตามมิติการรับรู้  แบ่งได้  2  ประเภท  คือ

          1.1  การออกแบบสองมิติ  เป็นการออกแบบที่มีผิวพื้นราบ  (flat surface)  ซึ่งกินพื้นที่บนระนาบรองรับ  สามารถตรวจสอบความกว้างและความยาวบนระนาบรองรับได้  แต่ไม่สามารถตรวจสอบมิติความหนาหรือความลึกได้  เนื่องจากมิติความลึกเป็นเพียงความรู้สึกซึ่งเกิดจากภาพลวงตา  (Visual Illusion)  อันเกิดจากแสงเงา  ความเข้มหรือความอ่อนแก่ของสีเท่านั้น  เช่น  การออกแบบงานจิตรกรรม  การออกแบบงานภาพพิมพ์  การออกแบบภาพโฆษณา  การออกแบบลวดลาย  การออกแบบสิ่งพิมพ์  ฯลฯ  เป็นต้น

          1.2 การออกแบบสามมิติ  เป็นการออกแบบให้มีรูปทรงสามมิติ มีความกว้าง ความยาว  และความลึกที่กินเนื้อที่ในบริเวณว่างหรืออากาศสามารถตรวจสอบมิติต่าง ๆ  ได้ด้วยจักษุสัมผัสและกายสัมผัส  เช่น  งานออกแบบสถาปัตยกรรม  การตกแต่งภายนอกและภายใน  การออกแบบงานประติมากรรม  การออกแบบเครื่องเรือน  การออกแบบบรรจุภัณฑ์  การออกแบบผลิตภัณฑ์  ฯลฯ  เป็นต้น